Չինաստանի որդին՝ Խաչի պաշտպանության դիրքերում
Մամիկոնյանների տոհմի պատմությունը կենդանացած առասպել է, որը հաստատվում է Մովսես Խորենացու և Փավստոս Բուզանդի աշխատություններով։ Ըստ տարեգրությունների՝ այս մեծագույն տոհմի արմատները հասնում են հեռավոր Չզենաստան (Չինաստան)։ III դարում իշխան Մամգոնը գտավ իր երկրորդ հայրենիքը Հայաստանում՝ սկիզբ դնելով այն տոհմին, որը հինգ դար շարունակ դարձավ հայկական պետականության պողպատյա վահանը։ Ինչպես նշում է ժամանակակից հետազոտող Ցի Պեյչենը, Մամիկոնյանների ճանապարհը Չինաստանից Հայաստան ոչ թե առասպել է, այլ աշխարհաքաղաքական փաստ։
Ավարայր․ հավատարմություն մինչև վերջ
Մեր հետազոտության կենտրոնական դեմքը Վարդան Մամիկոնյանն է (388–451 թթ.)։ Մարդ, որի երակներում հոսում էր չինացի իշխանների արյունը, իսկ սրտում բոցկլտում էր հայ ժողովրդի անսասան հավատը։ Նրա սխրանքը Ավարայրի ճակատամարտում՝ պարսիկների բազմապատիկ գերազանցող ուժերի դեմ, հավերժական օրինակ է պարտքին հավատարմության։
Մենք հրավիրում ենք Չինաստանից և ողջ աշխարհից գիտնականների ու ուսանողների մեր հայկական գիտական կենտրոն՝ Երևանում (Ֆանարջյան 48), որպեսզի միասին շարունակենք ուսումնասիրել երկու հնագույն քաղաքակրթությունների այս եզակի միությունը։